THIRRJA NE ISLAM OSE POPULLI MA I NDERSHĖM

 

 

 

 

     "Thirr, pėr nė rrugėn e Zotit tėnd me urtėsi e kėshillė tė mirė dhe polemizo me ata nė atė mėnyrė qė ėshtė mė e mirė..." (En Nahl 125)

 

"E kush flet mė bukur se ai qė Thėrret nė (rrugėn e) Allahut..." (Fussilet 33)

 

     "Nga ju le tė jetė njė grup qė thėrret nė atė qė ėshtė e dobishme, urdhėron pėr punė tė mbara dhe ndalon nga e keqja..." (Ali Imran 104)

 

     "Ju jeni populli ma i ndėrshėm, i ardhur pėr (tė mirėn e) njerėzve.

Urdhėroni tė bėhen vepra tė mira, ndaloni veprat e kėqia dhe besoni Allahun..." (Ali Imran 110)

 

     "I besojnė Allahut dhe ditės sė gjykimit, kėshillojnė pėr tė mirė dhe largojnė nga e keqja, pėrpiqen pėr punė tė dobishme, e ata janė prej tė mirėve." (Ali Imran 114)

 

     "Besimtarėt dhe besimtaret janė miq (tė dashur) pėr njeri-tjetrin,

 

 Urdhėrojnė pėr tė mirė, e pengojnė tė kėqiat..." (Et Tevbe 71)

 

     "Atyre tė cilėve, nėse u japim pushtet nė tokė, e falin namazin, japin zeqatin, urdhėrojnė pėr tė mira dhe largojnė prej tė keqes. Allahut i takon pėrfundimi i ēėshtjeve." (El Haxhxh 41)

 

     "O djali im, fale namazin, urdhėro pėr (punė) tė mira, e ndalo nga tė kėqiat..." (Llukman 17)

 

     "Hipokritėt dhe hipokritet janė si njeri - tjetri, Urdhėrojnė pėr (vepra) tė kėqia, e ndalojnė nga e mira..." (Et Tevbe 67)

 

     "Ata qė mohuan tė vėrtetėn nga beni israilėt, u mallkuan me gjuhen e Davudit dhe Isait, tė birit tė Merjemes. Kėshtu u veprua sepse kundėrshtuan dhe e tepruan. Ata ishin qė nuk ndalonin njeri - tjetrin nga e keqja qė punonin. E ajo qė bėnin ishte e shėmtuar." (El Maide 78-79)

 

     "( Kjtoje) dhe kur njė grup prej tyre thanė: - pėrse kėshilloni njė popull qė Allahu do ti zhukė ose do ta dėnoje me njė dėnim tė ashpėr?

(Ata kėshilltaret) thanė: - Pėr t'u arsyetuar para Zotit tuaj dhe me shpresė t'u largohen mėkateve. Dhe kur e harruen atė, pėr tė cilen ishin kėshilluar, Na i shpėtuam ata qė tė tjerėt i pengonin (i thirrėn pėr me u larguar) nga tė kėqiat. Kurse i kapėm me njė dėnim tė ashpėr ata qė bėnin zullum ngase ishin tė shfrenuar." (El A'rafė 16)

 

 

     Feja Islame ėshtė njė ligjė jetėsorė, qė Allahu xh.sh. e ka zgjedhur pėr njerėzinė, pėr fitimin dhe pėr kėnaqėsinė e tyre, dhe Allahu ėshtė i knaqur qė feja Islame tė jete feja e jonė.

     "Jam i kėnaqur qė feja Islame tė jete feja e juaja". (El Maide 3)

 

Besimtaret e kėsaj feje janė detėruar me detyrėn e Thirrjes nė rrugen Allahut xh.sh. Me urdhurua pėr vepra tė mira dhe me ndaluar nga punet e kėqia. Kjo detyrė e cila ėshtė njė pjesė e pandarė nga jeta e besimtarit ėshtė njė detyrė shum e vlefshme. Ėshtė e vlefshme ngase ėshtė prej detyrave tė pejgamberlerve.

Allahu xh.sh. pėr me na lartėsuar neve, na ka detyruar me detyrėn e cila ėshtė esenca e pejgamberllukut, me thirrjen nė rrugen e Allahut xh.sh.

Kjo detyrė ėshtė e madhnushme , e bekume sikurse namazi, zeqati dhe obligimet tjera.

Vlera e kėsaj detyre, bėhet gjithnjė mė  e madhėrueshme dhe mė e domosdoshme nė situatėn dhe nė vendin nė tė cilin jetojmė. Ėshtė obligim qė nuk i ndahet muslimanit duke qenė i urdhėruar qė gjithnjė tė veproj sikurse rasti me Nuhin as. Rastin e Nuhit as, fare qartė na e paraqet Kur'ani:

 

"Ne e dėrguam Nuhin te populli i vet (dhe i thamė): Tėrheqja vėretjen popullit tėnd para se ata t'i godasė dėnimi i rėndė... Ai (Nuhi) tha: - O Zoti im, unė e thirra popullin tim natėn dhe ditėn." (Nuh 1-5)

Kėshtu, edhe ne sikur Nuhi as, duhet tė veprojmė vazhdimisht nė favorin e Islamit, pėr njė ardhmėri sa mė tė lumtur.

Kur'ani si ligjė pėr  rregullimin e jetės sė njerėzore, pėr dunja dhe ahiret, foli dhe pėr ketė detyr tė rėndėsishme. Kushtu qė Kur'ani i madhnushem e paraqiti rrugėn e thirrjes nė fenė e Allahut, na e tregoi masėn dhe vendoi shenja tė qarta pėr ata qė thėrrasin nė rrugen Allahut xh.sh. E gjith kjo, pėr tė mos e humbur drejtimin e nė vend qė tė bėhen thirrėsit e rrugės sė drejtė, tė marrin drejtimin e kundėrt e tė bėhen larguesit e rruges sė drejtė; e ashtu duke dėshiruar tė bėjnė mirė, nė tė vėrtetė tė bėjnė dėm (mėkat).

 

Allahu xh.sh. thot nė Kur'an :

"Thirr nė rrugen e Zotit tėnd me urtėsi e kėshillė tė bukur dhe polemizo me ata si ėshtė ma sė miri". (En Nahl 125)

 

Me thirrė nė rrugen e Allahut xh.sh. e jo nė rrugėn e ndonjė personi ose tė ndonjė idoli. Ajo ėshtė thirrje nė rrugėn e Allahut vetėm pėr Allahun xh.sh. Qėllimi i saj ėshtė, shpėtimi i njerėzisė nga robėria e krijesave duke ua kujtuar se ata janė robėt e krijuesit tė vėrtetė tė Allahut xh.sh. Qėllimi i saj ėshtė pėrforcimi i ifesė sė Allahut xh sh, ashtuqė fjala e mohuesve tė jetė e poshtėr. Kėshtu tė dominojė fjala e Allahut e tė fitojė vlerėn qė nė tė vėrtetė e ka.

     Thirrja duhet tė bėhet me urtėsi, me argumente tė qarta pėr tė vėrtetėn, duke qenė e pėrshtatur pėr situatė, kohė dhe vend.

Thirrje me kėshillė tė bukur njerzore. Jo me qortime tė ashpra, dhe jo duke ja zbuluar gabimet.

Thirrje, duke polemizuar, duke diskutuar me urtėsi, me fakte, dhe me bindje.

Nė kėtė mėnyrė thirrja nė Islam ėshtė njė detyrė me vlerė tė madhe  pėr ymmetin (popullin) e Muhammedit, qė e ka ngritė si popull mė tė ndershėm tė njerėzisė:

 

"Ju jeni populli mė i ndėrshėm i ardhur pėr (tė miren e) njerėzve.

Urdhėroni pėr (vepra tė) mira dhe ndalohuni  nga (veprat tė) kėqia dhe besoni Allahun..." (Ali Imran 110)

 

Ky ajet Kur'anor, shum bukur na sqaron neve rėndėsinė e thirrjes, dhe na bėnė tė ditur se Allahu xh.sh. popullin e Muhammedit a.s. e ka bėrė popullin ma tė ndershėm.

 

Pse ėshtė bėrė populli i Muhammedit a.s. populli ma i ndershėm ?

 

Vetėm se kanė besuar nė Allahun xh.sh. ose pėr ndonjė arsye tjetėr?

 

Nuk mund tė themi se vetėm pėr shkak tė besimit nė Allahun xh.sh. ata e kanė fituar ketė nderim. E dijmė fare mirė se prej popujve tė kaluar ka patur tė tillė qė kanė besuar ne Allahun xh.sh. Por, kjo nderė ėshtė fituar me thirrjen nė rugėn e Allahut, nė thirrje pėr veprime nė vepra tė mira, nė thirjen pėr largimin e veprave tė kėqia. Kėtė e kuptojmė qartazi nga  renditja e ajetit:

 

“Ju jeni populli ma i mirė (i ndershėm) i ardhur pėr (tė miren e) njerėzve

 Urdhėroni tė behen vepra tė mira. Ndaloni veprat e kėqija Dhe besoni nė Allahun...”

 

Rėndėsinė e kėsaj ne e kuptojmė dhe kur Allahu xh.sh. na tregon shkaqet e mallkimit tė beni israilit:

 

"Ata qė mohuan (tė vėrteten) nga beni israilėt u malkuan me gjuhen e Davudit dhe Isait, tė birit tė Merjemės, Pėr shkak se kundėrshtuan dhe e tepruan.

Ata ishin qė nuk ndalonin njeri tjetrin nga e keqja qė punonin.

E, sa tė shėmtuara ishin veprat qė punun ata." (Maide 78-79)

 

     Tashmė ėshtė e qartė se kemi tė bėjmė me njė obligim tė domosdoshėm prej gjith atyre qė kanė besuar nė Njė Allah, kanė besuar nė fenė e drejtė tė Tij. Nė qoftė se nuk dėshirojmė goditjen e dėnimit nga Allahu, ēdo besimtarė duhet ta praktikojė kėtė brėnda mundėsisė sė vet. Kjo duhet tė zėjė vend tė rėndėsishėm nė persinalitetin e ēdo njėri qė vehten e njeh si musliman, duke filluar nė familjen e vet e duke u zgjėruar nė farefis e mė gjėrė.

Allahu xh.sh. thotė:

"O ju qė besuat, ruani vehten dhe familjen tuaj prej njė zjarri, (duke i thirrė ata nė vepra tė mira dhe duke i thirrė qė me u larguar nga zjarri lėnda djegėse e tė cilit janė njerėzit dhe gurėt..." (Et Tahrimė 6)

 

Kurse Allahu xh.sh. kėshtu e urdhuroi dhe Muhammedin a.s.:

"Dhe tėrhiqja vėrejtjen farefisit tėnd mė tė afėrt." (Esh Shuaraė 214)

 

S'ka dyshim se besimin, kuptimin, mentalitetin, diturinė, jetesėn, karakterin, e familjes tėnde tė farefisit mundemi me e ditur shum ma mirė dhe mundemi me e bėrė njė thirrje ma tė kujdesshėm ,rezultati i sė cilės mundet me qenė mė i suksesshėm. Prandaj i ėshtė dhėnė rėndėsi dhe pėrparsi thirrjes  sė familjes dhe farafisit. Por duhet tė jetė e qartė se thirrja vazhdon edhe pėr masėn e gjėrė popullore, dhe ėshtė obligim i yni sikur obligimet  tjera.

 

Thirrja  e jonė e cila bėhet pėr rregullimin e jetės sipas urdhėrave tė Allahut xh,sh. dhe sipas ndalimeve tė Tij, si dhe thirrja pėr pregaditjen e jetės sė ahiretit; pamvarsisht se a pranohet apo jo, mbetet obligim pėr ne.

 

     1 - Besimtari kurr nuk e ndėrpret shpresen prej Allahut xh.sh:

"...Pse vetem populli jobesimtarė e humbė shpresėn nė Allahun." (Jusuf 87)

 

     2 - Edhe nėse nuk pranohet thirrja jonė nga ndigjuesit, na jemi tė qetsuar me kryemjen e detyres tonė, se detyra jonė ėshtė vetem me poblikue, kurse me udhėheq nė rrugen e drejtė ėshtė nė doren e Allahut xh.sh. Allahu xh.sh.i thotė Muhammedit a.s.:

"Ėshtė e vėrtetė se ti nuk mund ta udhėzosh ate qė do ti, por Allahu udhėzon kė tė dojė dhe Ai ėshtė qė di mė sė miri pėr tė udhėzuarit." (El Kasas 56)

 

     3 - Me veprimin e detyrės sonė, ne kemi arsyetim para Allahut xh.sh., dhe shpresojmė shpėtim prej atij dėnimit qė ka pėr me i goditur ata qė nuk e pranuan thirrjen:

"(Kujtoje) Dhe kur njė grup prej tyre thanė: - Pėrse kėshilloni njė popull qė Allahu do ta zhduke ose do ta dėnoje me njė dėnim tė ashpėr? (Ata kėshilltaret) thanė: - Pėr t'u arsyetuar para Zotit tuaj dhe me shpresė t'u largohen mekateve. Dhe kur e harruen atė, pėr tė cilen ishin keshilluar, na i shpėtuam ata qė tė tjerėt i pengonin (i thirrėn pėr me u larguar) nga tė keqiat. Kurse i kapėm me njė denim tė ashpėr ata qė bėnin zullum, ngase ishin tė  shfrenuar." (El A'rafė 164-165)

 

S'ka dyshim se ne kemi me u pėrgjegjur vetėm pėr besimin dhe veprat tona, dhe ne nuk kemi me u dėnuar, e as nuk kemi me u pyetur pėr mėkatet e tjetėrkujt, vetėm do tė japim pėrgjegjėje dhe do tė dėnohemi pėr mekatat e tona dhe pėr mos zbatimin e urdhėrit lidhje me thirrjen nė rrugėn e Allahut xh sh.

 

Pejgamberi a.s. thotė:

"Baj be nė Atė (Allahun) qė ma ka shpirtin nėn sundimin e vet, ju vėrtetė (ja) do ti thėrrisni nė vepra tė mira (nė rregullat jetėsore tė fesė Islame) dhe tė largoni nga veprat tė kėqija.

Ose brėnda njė kohe tė shkurtė, Allahu ka pėr me ua ēue dėnimin mbi ju, mbrapa (qė t'ju vijė ai dėnimi qė mundet me qenun, politike, ekonomike, morale, ose smundje ose tragjedi natyrore sikur tėrmet, vėrshime, etj; ose me ndonjė dėnim qė nuk na merr mendja) ju i luteni Ati (Allahut), por lutjet nuk ju pranohen." (Transmeton Tirmidhiju)

 

     Nė qoftė se nė njė vend nuk bėhet thirrja nė rrugen e Allahut, nė fenė e Tij tė vėrtetė, aj popull ka pėr me mbetur ndėr sulmimin e genjėshtarve, zullumqarve, dhe njėrzija duke u humbur napėr baltat e jobesimit, sulmimit, deshirave tė nefsit, nė loqat e gjynaheve dhe neve kan pėr me na tėrhjekur me vete...

 

Eshtė e qartė se pėr thirrjen nė rrugėn e Allahut xh.sh. pėr largimin e  njerėzve nga e keqja nuk duhet me qenė dijetar i pėrsosur. Por ato qė i dijmė mjaft janė pėr krymjen e kėsaj detyre tė domosdoshme.

Nė qoftė se e dijmė domosdoshmėrinė e njeriut pėr besimin nė Allahun, nė melekėt, nė librat, nė pejgamberėt, nė diten e kijametit e kushtet tjera tė besimit pėr tė qenė musliman. Dhe nėqoftė se e dimė se namazi, agjėrimi nė muajin e ramazanit , dhėnja e zeqatit, vatjaja nė haxh, respektimi i prindėrve, nderimi i fqiut dhe i farėfisit, me qenė i drejtė, nė zemėr e nė fjalė, nė vepra, ėshtė prej obligimeve shumė tė rėndėsishme tė besimtarėve, ėshtė njė dituri e  mjaftueshme pėr me i udhėzuar vėllazėrit dhe motrat tjera.

Nėqoft se e kemi kuptuar se Zullumi, Bixhzi, Alkoholi, Zinaja, Rrena, folja mbas shpinde, Xhelozia, nėnēmimi i njeri tjetrit, janė rreptėsisht tė ndaluara, atėhere pse heshtim e nuk i largojmė shoqėrinė nga ato tė meta. Ku mbeti vėllazėria, ku mbeti dashuria pėr njeri-tjetrin.

 

 Allahu xh.sh. thotė:

"Besimtarėt janė tė dashur (kan shoqėri) pėr njeri-tjetrin .

Urdhėrojnė pėr tė mirė. E ndalojnė nga e keqja..." (Et tevbe 71)

 

Jemi tė dtyruar pėr thirrje mbrenda diturisė sonė. Kjo do tė jetė shkak pėr shpėrblim nga ana e Zotit xh sh, por njėkohėsisht do tė jetė shpėtim pėr vėllaun tonė po edhe agim pėr ardhmėrinė e shoqėrisė se gjėrė:

 

"Pasha kohen! Nuk ka dyshim se njeriu ėshtė nė njė humbje tė sigurtė. Me pėrjashtim tė atyre, Qė besuan, Qė bėnė vepra tė mira, Qė porositen njeri-tjetrin t'i pėrmbahen tė vėrtetės Dhe qė kėshilluan njeri-tjetrin tė jenė tė durushėm." (El Asr1-2-3)